Ο Μακάριος δεν δέχθηκε την διζωνική

Στην αγγλική έκδοση της ελληνικής εφημερίδας «Εθνικός Κήρυκας» Νέας Υόρκης, έκδοση 14-20 Αυγούστου 2010 (σελίδα 3) δημοσιεύθηκε μια αναφορά του καθηγητή  κ. Β. Κουφουδάκη. Έγραψε συγκεκριμένα η εφημερίδα: « Η φόρμουλα της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας είτε αρέσει είτε όχι – και ο Κουφουδάκης λέει ότι ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος ξεγελάστηκε και την δέχθηκε ως βάση για τις συνομιλίες του Κυπριακού – υπήρξε η θέση κάθε προέδρου της Κύπρου από το 1977 και έχει ενσωματωθεί στα ψηφίσματα των Η.Ε και έγινε αποδεκτή από όλες τις Ελληνικές και Ελληνο κυπριακές κυβερνήσεις».

Επισημαίνω:
Ούτε ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος ούτε ο Σπύρος Κυπριανού δέχθηκαν την Διζωνική και είναι ιστορική ανακρίβεια να λέγεται κάτι τέτοιο, ειδικά από ένα καθηγητή Διεθνών Σχέσεων με γνώση του Κυπριακού όπως τον καθηγητή Κουφουδάκη.

 Στις 12 Φεβρουαρίου 1977, κάτω από την αιγίδα του τότε Γ.Γ. του ΟΗΕ Κ. Βάλτχαιμ που βρισκόταν στην Κύπρο πάρθηκαν τα πρακτικά για τις 4 Κατευθυντήριες γραμμές μεταξύ Αρχιεπισκόπου Μακαρίου και Τουρκοκύπριου ηγέτη Ραούφ Ντενκτάς ως βάση για τις διαπραγματεύσεις. ΄Ομως, οι κατευθυντήριες εκείνες γραμμές ΔΕΝ ΠΕΡΙΕΛΑΜΒΑΝΑΝ σε καμία από τις 4 παραγράφους την λέξη Διζωνική. Αναφέρονταν σε μια Δι-κοινοτική Ομοσπονδία. Οι Τούρκοι και οι Βρετανοί επέμεναν όπως ο Μακάριος δεχθεί τη διζωνική αλλά ο τελευταίος την απέρριψε. Εκείνο που πείσθηκε ο Μακάριος να προτείνει ήταν ένα χάρτη, τον οποίο ο Τάσσος Παπαδόπουλος παρουσίασε στην τουρκική πλευρά στην Βιέννη στις 31 Μαρτίου 1977 και τον οποίο οι Τούρκοι απέρριψαν ασυζητητί. Ο «χάρτης» κάλυπτε το 20% του εδάφους και βασιζόταν στην πληθυσμιακή αναλογία της Τουρκοκυπριακής μειονότητας του 18%. Ο Μακάριος πέθανε τον Αύγουστο του 1977. Πότε λοιπόν την δέχθηκε, μετά θάνατον το 1977;

Κατά την διάρκεια της ομιλίας του στις 20 Ιουλίου 1977 στην Πλατεία Ελευθερίας δημόσια δήλωσε την πρόθεση του να αλλάξει πορεία και να επαναφέρει το Κυπριακό στις σωστές του βάσεις εκείνες της εισβολής και κατοχής.

Ο Δρ. Β. Λυσσαρίδης αργότερα σε τηλεοπτική συνέντευξη (προς τον Α. Χριστοφίδη από την τηλεόραση του «Λόγου») αποκάλυψε ότι ο Μακάριος ακριβώς έτσι είχε υπόψη του, είχε μετανοήσει για τις 4 κατευθυντήριες γραμμές (όχι συμφωνία) της 12 Φεβρουαρίου 1977 και θα τις ακύρωνε. (Ο Αμερικανός Κλίφφορτ δεν είχε τίποτα να κάνει με τις 4 κατευθυντήριες γραμμές, αυτός έφθασε στην Κύπρο 11 μέρες μετά τα πρακτικά εκείνα).

Στις 19 Μαίου 1979 ο Κ. Βάλτχαιμ προσπάθησε το ίδιο και με τον Σπύρο Κυπριανού ως πρόεδρο. Και πάλιν απέτυχε να εξασφαλίσει αποδοχή της διζωνικής. Τα 10 σημεία των κατευθυντηρίων γραμμών μεταξύ Κυπριανού και Ντενκτάς και πάλιν ΔΕΝ ΠΕΡΙΕΛΑΜΒΑΝΑΝ την λέξη διζωνική όπως απαιτούσαν οι Τούρκοι και οι Βρετανοί. Ακόμα ένα ιστορικό σημείο είναι ότι αμφότερες οι κατευθυντήριες γραμμές ήσαν ΠΡΑΚΤΙΚΑ και όχι Συμφωνίες και δεν έφεραν ΚΑΜΙΑΝ υπογραφή από κανένα. Σκόπιμα αναβαθμίστηκαν σε «συμφωνίες» από τους υποστηρικτές της διζωνικής.

Μετά και αυτήν τους την αποτυχία το Φόρειν ΄Οφις της Βρετανίας είπε πως με τον Κυπριανού πρόεδρο δεν υπήρχε πια καμία προοπτική εξασφάλισης αποδοχής της διζωνικής και έτσι αποφάσισαν να κάτσουν στην αναμονή (αφήνοντας το πεδίο στους Αμερικανούς να παίζουν με το χρόνο) μέχρι να βρεθεί νέος πρόεδρος της Κύπρου που να την δεχόταν.  Και ήταν επι προεδρίας Γιώργου Βασιλείου που για πρώτη φορά από το 1974 οι Βρετανοί κατάφεραν να περάσει η λέξη διζωνική σε ψήφισμα του Σ.Ασφαλείας, στο 649/90. Να πούμε ότι του ψηφίσματος προηγήθηκε και απόφαση της μικτής Επιτροπής του Βρετανικού Κοινοβουλίου η οποία εισηγήθηκε στο Φόρειν ΄Οφις να ακολουθήσει συνομόσπονδη λύση στο Κυπριακό και το επευθείας εμπόριο με τα κατεχόμενα, όπως απαιτούσαν οι Τούρκοι.

Ο Σπύρος Κυπριανού πάντα ισχυριζόταν ότι τον Γ. Βασιλείου τον είχαν «εφεύρει» οι ΄Αγγλοι. εξού και έμεινε γνωστός ως ο «ουρανοκατέβατος» πρόεδρος. Ακολούθησε το ψήφισμα 750/92 του Σ.Α και έτσι το Φόρειν ΄Οφις προχώρησε στην προώθηση των σχεδίων του μέσω του Γ.Γ. του ΟΗΕ Μπούτρος Μπούτρος Γκάλι με τις γνωστές «Ιδέες Γκάλι». Γλ. Κληρίδης και Γιαννάκης Μάτσης είχαν δηλώσει τότε και γράφτηκε ότι αυτές ήσαν όντως βρετανικές. Απορρίφθηκαν από το λαό με συλλαλητήρια...

Από το 2002 αναβαθμισμένες πλέον οι βρετανικές εκείνες «Ιδέες» επέστρεψαν με νέο όνομα αυτή τη φορά ως το γνωστό έκτρωμα «Σχέδιο Ανάν» όταν και το τελευταίο αναθεωρημένο απορρίφθηκε με το δημοψήφισμα της 24.4.2004 από το 76% του Κυπριακού Ελληνισμού. Με το ΟΧΙ του ο λαός απέρριψε ταυτόχρονα και την ρατσιστική τουρκική διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία πάνω στο οποίο ήταν βασισμένο το «Σχέδιο Ανάν», κάτι που επισήμανε και η περιβόητη Ομάδα Διεθνών Κρίσεων στην ιστοσελίδα της.

Τότε ήταν που οι Βρετανοί επιδόθηκαν σε μια πρωτοφανή εκστρατεία επίθεσης κατά της Ελληνοκυπριακής πλευράς και υποσχέθηκαν στους Τούρκους να προωθήσουν το απευθείας εμπόριο μέσω της Ε.Ε αφενός και αφετέρου επιδόθηκαν και σεμια επίμονη προσπάθεια εξασφάλισης ΕΠΑΝΑΒΕΒΑΙΩΣΗΣ της διζωνικής από τη δική μας πλευρά. .

Στις 8 Ιουλίου 2006 ο τότε πρόεδρος Τάσσος Παπαδόπουλος και παρόλον ότι ήταν ο ίδιος που είχε καλέσει το λαό να απορρίψει το «Σχέδιο Ανάν»  προχώρησε σε συμφωνία με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Μεχμέτ Αλίτ Ταλάτ, η οποία  για πρώτη φορά από το 1974 περιελάμβανε τη λέξη Διζωνική. Επικρίθηκε έντονα ο Παπαδόπουλος για εκείνη τη συμφωνία τόσο από τον Τύπο, πολίτες, πολιτικά κόμματα και προσφυγικούς οργανισμούς. Λίγο αργότερα πέθανε. Η επαναβεβαίωση όμως έπρεπε να γίνει πιο οριστικά...

Στις 23 Μαίου 2008 ο νέος πρόεδρος Δημήτρης Χριστόφιας ΔΙΧΩΣ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ (δίχως λαική εντολή) προχώρησε σε νέα συμφωνία με τον Ταλάτ δεχόμενος αυτή τη φορά καθαρά μια διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία, δύο συνιστώντων πολιτειών (στέιτς) επαναφέροντας έτσι πρόνοιες του απορριφθέντος Σχεδίου Ανάν, συνεταιρισμό δύο ισότιμων κοινοτήτων, όπως ήθελαν οι Τούρκοι και οι Βρετανοί από το 1956, επί ίσοις πολιτικής βάσης. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις η δημοτικότητα του Χριστόφια βρίσκεται στο πάτο και ο λαός απορρίπτει πολύ περισσότερο σήμερα την διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία.

 Αυτό είναι το ιστορικό της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας.

 Τον Δεκέμβριο του 2009 δημοσίευσα στην Σημερινή τα νέα αποδεσμευθέντα βρετανικά έγγραφα για το 1979 που επιβεβαιώνουν όλα αυτά περι μή αποδοχής της διζωνικής από δικής μας πλευράς.

Στις 3 Ιανουαρίου 2010 ο αρθρογράφος της Σημερινής Κωστάκης Αντωνίου δημοσίευσε άρθρο με τίτλο « Μακάριος-Κυπριανού ποτέ δεν δέχθηκαν την διζωνική» αναφερόμενος στις αποκαλύψεις των εγγράφων αυτών. Τα οποία αναφέρονταν και σε ανακοινώσεις της τότε κυπριακής κυβέρνησης ότι ποτέ η δική μας πλευρά δεν είχε δεχθεί (όπως ισχυρίζονταν οι Τούρκοι) την διζωνική.  

Φανούλα Αργυρού

Ερευνήτρια/συγγραφέας

Λονδίνο