«Γιατί φτάσαμε ως εδώ»

• Του ΚΩΣΤΑ ΜΑΥΡΙΔΗ*

Ο σύμβουλος του Προέδρου στο κυπριακό Τ. Τσιελεπής δημοσίευσε άρθρο για την Απόφαση του ΕΔΑΔ για την Βοσνία-Ερζεγοβίνη και έδωσε την ερμηνεία του γύρω από την εκ περιτροπής προεδρία. Με δεδομένη την συμβολή και στήριξη του Τ. Τσιελεπή για την εκ περιτροπής προεδρία - όπως άλλωστε καταγράφεται στα απόρρητα έγγραφα «Ντάουνερ» που ουδέποτε διαψεύστηκαν αλλά επιβεβαιώθηκαν ως αυθεντικά- , ο ίδιος φέρεται ο κύριος εμπνευστής της ιδέας στις διαπραγματεύσεις. Σχετικό έγγραφο τον φέρει να επιχειρηματολογεί υπέρ της εκ περιτροπής προεδρίας και της σταθμισμένης ψήφου ενώπιον του έκπληκτου Ταλάτ. Με βάση λοιπόν την «σταδιοδρομία» του στο κυπριακό, η ερμηνεία που προσέδωσε στην Απόφαση του Δικαστηρίου δεν αποτελεί έκπληξη. Έκπληξη θα ήταν εάν προσέδιδε ερμηνεία διαφορετική από εκείνην που δημοσιοποίησε. Εντούτοις, η αρθογραφία του Τ. Τσιελεπή δίνει αφορμή να επαναφέρουμε στο προσκήνιο ένα ζήτημα πολύ πιο σημαντικό από την ερμηνεία της εν λόγω Απόφασης του ΕΔΑΔ. Ζήτημα  με τεράστια και καθοριστική σημασία για το κυπριακό αφού άπτεται της νομικής υπόστασης της Κυπριακής Δημοκρατίας, για το οποίο όμως τηρείται σιωπή.
Στα γεγονότα του 1963-64, η Τουρκία επιχείρησε να οδηγήσει το κυπριακό κράτος στην διάλυση με αποχώρηση των Τ/κ από όργανα και θεσμούς της Κυπριακής Δημοκρατίας και την δημιουργία ελεγχόμενων Τουρκικών θυλάκων. Από τότε, ο Ντενκτάς προέβαλε το επιχείρημα ότι, εφόσον η Κυπριακή Δημοκρατία υπήρξε συν-εταιρισμός, η αποχώρηση του ενός εταίρου (δηλαδή της Τ/κ κοινότητας) εξυπακούει την διάλυση του όλου συνεταιρισμού (δηλ. της Κυπριακής Δημοκρατίας). Την τουρκική επιχειρηματολογία συνέτριψε και ενταφίασε το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας (ΣΑ) 186 του 1964 με το οποίο αναγνωρίστηκε ότι η Κυβέρνηση Μακαρίου (χωρίς την συμμετοχή των Τ/κ) συνιστούσε συνέχεια της Κυπριακής Δημοκρατίας. Έκτοτε, αμέτρητες συνομωσίες, σχέδια, παράνομες και βίαιες ενέργειες, πραξικόπημα, εισβολή διενεργήθηκαν μέχρι το 1974, όσο και μετά το 1974 (ψευδοκράτος, εποικισμός, σχέδιο Ανάν κ.ά.) με στόχο την αποαναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ωστόσο, ουδέποτε κατάφερε η Τουρκία να πλήξει διεθνώς την νομική υπόσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας, παρά τον συνεχή Τουρκικό «πόλεμο» στην βάση πάντα της ντεκτασικής επιχειρηματολογίας περί διάλυσης του συνεταιρισμού.       
Το 2008 προέκυψε νεκρανάσταση… με λύση που θα αποτελεί «νέο συνεταιρισμό»  (για να προκύψει «νέος» σημαίνει προϋπήρξε άλλος συνεταιρισμός που θα τον αντικαταστήσει, όπως ήταν η πάγια τουρκική θέση) στο Κοινό Ανακοινωθέν Χριστόφια-Ταλάτ της 23ης Μαίου του 2008 με βάση το οποίο διεξάγονται οι διαπραγματεύσεις. Το Κοινό Ανακοινωθέν προσδιορίζει επίσης ότι ο «νέος συνεταιρισμός»» θα προκύψει με ισοτιμία των δύο συνιστώντων states, πράγμα που παραπέμπει κατευθείαν στο περιεχόμενο του σχεδίου Ανάν. Τις αντιδράσεις ενάντια στο λεχτικό του Ανακοινωθέντος και τον τεράστιο κίνδυνο με το να επαναφέρει μια πάγια τουρκική θέση που αφορά την ύπαρξη της Κυπριακής Δημοκρατίας, το Προεδρικό τις θεώρησε παραδοξότητες! Ειδικά ο Τ. Τσιελεπής, δημόσια διασκέδαζε σχετικές επισημάνσεις για τραγικό λάθος υποδεικνύοντας ότι οι Τούρκοι μπορούν να δίνουν την δική τους ερμηνεία αλλά αυτό δεν έχει σημασία. Στην πρώτη ευκαιρία δύο μήνες αργότερα (Ιούνιο 2008), η Τουρκία με (ΗΠΑ-Αγγλία) επιχείρησε να «τσιμεντώσει» το Ανακοινωθέν σε ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας, αλλά όπως ομολόγησε ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος η Κυπριακή Δημοκρατία αντέδρασε και κατάφερε με την συμβολή συμμάχων να αποτρέψει έναν τόσο σοβαρό κίνδυνο που θα επέτρεπε αυθαίρετες τουρκικές ερμηνείες. Από τα πιο πάνω συνάγεται ότι δεν μπορεί να είναι ταυτοχρόνως σωστοί ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος και ο Τ. Τσιελεπής.
Τελικά, Ιούνιο 2010, το Συμβούλιο Ασφαλείας με το ψήφισμα 1930 υιοθέτησε το Κοινό Ανακοινωθέν. Η ζωή συνεχίζεται, όλοι είναι στην θέση τους, το κυπριακό χαντακώνεται και ο Τ. Τσιελεπής αρθρογραφεί για την Απόφαση του ΕΔΑΔ στο οποίο τονίζει ότι «πρέπει να προβληματιστούμε πως και γιατί φτάσαμε ως εδώ».

• Ο Κώστας Μαυρίδης είναι ακαδημαϊκός